Für a ∈ R a \in \mathbb{R} a ∈ R ist die Funktionenschar f a f_a f a definiert durch
f a ( x ) = 1 3 x 3 − a x + 2 a , x ∈ R f_a(x) = \frac{1}{3}x^3 - ax + 2a, \quad x \in \mathbb{R} f a ( x ) = 3 1 x 3 − a x + 2 a , x ∈ R
(a) Zeigen Sie, dass der Graph von f a f_a f a für jedes a a a einen Wendepunkt im Punkt W ( 0 ∣ 2 a ) W(0 \mid 2a) W ( 0 ∣ 2 a ) hat. (3 BE)
(b) Bestimmen Sie denjenigen Wert von a a a , für den ∫ − 1 1 f a ( x ) d x = 0 \displaystyle\int_{-1}^{1} f_a(x) \, dx = 0 ∫ − 1 1 f a ( x ) d x = 0 gilt. (5 BE)
(c) Bestimmen Sie die Gleichung der Tangente an den Graphen von f 3 f_3 f 3 im Wendepunkt. (3 BE)
(d) Für a > 0 a > 0 a > 0 hat f a f_a f a zwei Extremstellen. Bestimmen Sie die Koordinaten der Extrempunkte und geben Sie an, welche Extremstelle ein Maximum und welche ein Minimum ist. (5 BE)
(e) Ermitteln Sie den Wert von a > 0 a > 0 a > 0 , für den der Hochpunkt von f a f_a f a auf der x x x -Achse liegt. (4 BE)
f a ′ ( x ) = x 2 − a f_a'(x) = x^2 - a f a ′ ( x ) = x 2 − a
f a ′ ′ ( x ) = 2 x f_a''(x) = 2x f a ′′ ( x ) = 2 x
f a ′ ′ ( 0 ) = 0 f_a''(0) = 0 f a ′′ ( 0 ) = 0 (notwendige Bedingung) und f a ′ ′ ′ ( x ) = 2 ≠ 0 f_a'''(x) = 2 \neq 0 f a ′′′ ( x ) = 2 = 0 (hinreichende Bedingung).
Also liegt bei x = 0 x = 0 x = 0 ein Wendepunkt.
f a ( 0 ) = 0 − 0 + 2 a = 2 a f_a(0) = 0 - 0 + 2a = 2a f a ( 0 ) = 0 − 0 + 2 a = 2 a
W ( 0 ∣ 2 a ) ist Wendepunkt f u ¨ r alle a ∈ R . □ \boxed{W(0 \mid 2a) \text{ ist Wendepunkt für alle } a \in \mathbb{R}. \quad \square} W ( 0 ∣ 2 a ) ist Wendepunkt f u ¨ r alle a ∈ R . □
∫ − 1 1 f a ( x ) d x = ∫ − 1 1 ( 1 3 x 3 − a x + 2 a ) d x \int_{-1}^{1} f_a(x) \, dx = \int_{-1}^{1} \left(\frac{1}{3}x^3 - ax + 2a\right) dx ∫ − 1 1 f a ( x ) d x = ∫ − 1 1 ( 3 1 x 3 − a x + 2 a ) d x
1 3 x 3 \frac{1}{3}x^3 3 1 x 3 und − a x -ax − a x sind ungerade Funktionen — ihr Integral über [ − 1 ; 1 ] [-1; 1] [ − 1 ; 1 ] ist jeweils 0 0 0 .
= ∫ − 1 1 2 a d x = 2 a ⋅ 2 = 4 a = \int_{-1}^{1} 2a \, dx = 2a \cdot 2 = 4a = ∫ − 1 1 2 a d x = 2 a ⋅ 2 = 4 a
Also: 4 a = 0 ⇒ a = 0 4a = 0 \Rightarrow a = 0 4 a = 0 ⇒ a = 0 .
a = 0 \boxed{a = 0} a = 0
Bemerkung: Für a = 0 a = 0 a = 0 ist f 0 ( x ) = 1 3 x 3 f_0(x) = \frac{1}{3}x^3 f 0 ( x ) = 3 1 x 3 , eine ungerade Funktion, deren Integral über jedes symmetrische Intervall null ist.
f 3 ( x ) = 1 3 x 3 − 3 x + 6 f_3(x) = \frac{1}{3}x^3 - 3x + 6 f 3 ( x ) = 3 1 x 3 − 3 x + 6
Wendepunkt: W ( 0 ∣ 6 ) W(0 \mid 6) W ( 0 ∣ 6 )
Steigung: f 3 ′ ( 0 ) = 0 − 3 = − 3 f_3'(0) = 0 - 3 = -3 f 3 ′ ( 0 ) = 0 − 3 = − 3
t : y = − 3 x + 6 \boxed{t\colon y = -3x + 6} t : y = − 3 x + 6
f a ′ ( x ) = x 2 − a = 0 ⇒ x = ± a f_a'(x) = x^2 - a = 0 \Rightarrow x = \pm\sqrt{a} f a ′ ( x ) = x 2 − a = 0 ⇒ x = ± a
f a ′ ′ ( a ) = 2 a > 0 f_a''(\sqrt{a}) = 2\sqrt{a} > 0 f a ′′ ( a ) = 2 a > 0 ⇒ \Rightarrow ⇒ lokales Minimum bei x = a x = \sqrt{a} x = a
f a ′ ′ ( − a ) = − 2 a < 0 f_a''(-\sqrt{a}) = -2\sqrt{a} < 0 f a ′′ ( − a ) = − 2 a < 0 ⇒ \Rightarrow ⇒ lokales Maximum bei x = − a x = -\sqrt{a} x = − a
Funktionswerte:
f a ( a ) = 1 3 a a − a a + 2 a = − 2 3 a a + 2 a = 2 a − 2 3 a 3 / 2 f_a(\sqrt{a}) = \frac{1}{3}a\sqrt{a} - a\sqrt{a} + 2a = -\frac{2}{3}a\sqrt{a} + 2a = 2a - \frac{2}{3}a^{3/2} f a ( a ) = 3 1 a a − a a + 2 a = − 3 2 a a + 2 a = 2 a − 3 2 a 3/2
f a ( − a ) = − 1 3 a a + a a + 2 a = 2 3 a a + 2 a = 2 a + 2 3 a 3 / 2 f_a(-\sqrt{a}) = -\frac{1}{3}a\sqrt{a} + a\sqrt{a} + 2a = \frac{2}{3}a\sqrt{a} + 2a = 2a + \frac{2}{3}a^{3/2} f a ( − a ) = − 3 1 a a + a a + 2 a = 3 2 a a + 2 a = 2 a + 3 2 a 3/2
Maximum: ( − a | 2 a + 2 3 a 3 / 2 ) , Minimum: ( a | 2 a − 2 3 a 3 / 2 ) \boxed{\text{Maximum: } \left(-\sqrt{a} \;\middle|\; 2a + \frac{2}{3}a^{3/2}\right), \quad \text{Minimum: } \left(\sqrt{a} \;\middle|\; 2a - \frac{2}{3}a^{3/2}\right)} Maximum: ( − a 2 a + 3 2 a 3/2 ) , Minimum: ( a 2 a − 3 2 a 3/2 )
Bedingung: f a ( − a ) = 0 f_a(-\sqrt{a}) = 0 f a ( − a ) = 0
2 a + 2 3 a 3 / 2 = 0 2a + \frac{2}{3}a^{3/2} = 0 2 a + 3 2 a 3/2 = 0
Da a > 0 a > 0 a > 0 : Dividieren durch 2 a 2a 2 a :
1 + 1 3 a = 0 ⇒ a = − 3 1 + \frac{1}{3}\sqrt{a} = 0 \quad \Rightarrow \quad \sqrt{a} = -3 1 + 3 1 a = 0 ⇒ a = − 3
Das hat keine Lösung für a > 0 a > 0 a > 0 !
Korrektur — der Hochpunkt auf der x x x -Achse: wir prüfen den Tiefpunkt f a ( a ) = 0 f_a(\sqrt{a}) = 0 f a ( a ) = 0 :
2 a − 2 3 a 3 / 2 = 0 ⇒ 2 a ( 1 − 1 3 a ) = 0 2a - \frac{2}{3}a^{3/2} = 0 \quad \Rightarrow \quad 2a\left(1 - \frac{1}{3}\sqrt{a}\right) = 0 2 a − 3 2 a 3/2 = 0 ⇒ 2 a ( 1 − 3 1 a ) = 0
Da a > 0 a > 0 a > 0 : 1 − 1 3 a = 0 ⇒ a = 3 ⇒ a = 9 1 - \frac{1}{3}\sqrt{a} = 0 \Rightarrow \sqrt{a} = 3 \Rightarrow a = 9 1 − 3 1 a = 0 ⇒ a = 3 ⇒ a = 9
Hmm, die Aufgabe fragt nach dem Hochpunkt. Prüfen wir nochmals: Der Hochpunkt liegt bei ( − a ∣ 2 a + 2 3 a 3 / 2 ) (-\sqrt{a} \mid 2a + \frac{2}{3}a^{3/2}) ( − a ∣ 2 a + 3 2 a 3/2 ) . Dieser y y y -Wert ist für a > 0 a > 0 a > 0 stets positiv, also liegt der Hochpunkt nie auf der x x x -Achse.
Der Tiefpunkt hingegen kann auf der x x x -Achse liegen:
a = 9 : Der Tiefpunkt T ( 3 ∣ 0 ) liegt auf der x -Achse. \boxed{a = 9: \text{ Der Tiefpunkt } T(3 \mid 0) \text{ liegt auf der } x\text{-Achse.}} a = 9 : Der Tiefpunkt T ( 3 ∣ 0 ) liegt auf der x -Achse.
Frage Antwort Wendepunkt W ( 0 ∣ 2 a ) W(0 \mid 2a) W ( 0 ∣ 2 a ) für alle a a a a a a für Integral = 0 = 0 = 0 a = 0 a = 0 a = 0 Tangente (a = 3 a = 3 a = 3 ) t : y = − 3 x + 6 t\colon y = -3x + 6 t : y = − 3 x + 6 Hochpunkt ( − a ∣ 2 a + 2 3 a 3 / 2 ) (-\sqrt{a} \mid 2a + \frac{2}{3}a^{3/2}) ( − a ∣ 2 a + 3 2 a 3/2 ) Tiefpunkt ( a ∣ 2 a − 2 3 a 3 / 2 ) (\sqrt{a} \mid 2a - \frac{2}{3}a^{3/2}) ( a ∣ 2 a − 3 2 a 3/2 ) Tiefpunkt auf x x x -Achse a = 9 a = 9 a = 9 , Tiefpunkt T ( 3 ∣ 0 ) T(3 \mid 0) T ( 3 ∣ 0 )